Khi một lô hàng gặp sự cố dẫn đến hư hỏng hoặc thất thoát trong quá trình di chuyển, vấn đề xác định bên nào phải bỏ tiền ra đền bù thường gây ra nhiều tranh chấp. Để giải quyết nhanh chóng vấn đề này, các doanh nghiệp cần phân biệt trách nhiệm của nhà xe và công ty bảo hiểm một cách rõ ràng thông qua các quy định thực tế của pháp luật và hợp đồng.
Bài viết dưới đây sẽ liệt kê chi tiết các căn cứ để xác định ranh giới trách nhiệm giữa đơn vị cung cấp phương tiện vận tải và đơn vị cung cấp dịch vụ bảo hiểm.
Tổng quan về việc bồi thường hàng hóa trong vận tải
Bồi thường hàng hóa trong quá trình vận tải là hoạt động hoàn trả lại giá trị tài chính cho chủ hàng khi sản phẩm bị vỡ nát, biến dạng hoặc bị thiếu hụt số lượng trong thời gian xe tải di chuyển. Hoạt động này bắt buộc phải thực hiện theo đúng các điều khoản đã ghi nhận bằng văn bản giữa các bên liên quan trước khi xe xuất phát.

Trong một chuyến giao nhận hàng hóa có kèm theo hợp đồng bảo hiểm, quy trình bồi thường tài chính sẽ có sự tham gia của ba bên:
- Chủ sở hữu hàng hóa: Người cung cấp hàng để gửi đi. Người này có nghĩa vụ kê khai đúng số lượng, xuất trình hóa đơn mua bán hợp lệ để làm bằng chứng định giá tài sản và thực hiện việc bọc lót, đóng gói hàng hóa đúng quy cách vật lý.
- Nhà xe (đơn vị cung cấp phương tiện vận tải): Đơn vị chịu trách nhiệm xuất tiền đền bù nếu hàng hóa bị hỏng do lỗi trực tiếp từ thao tác của nhân viên bốc xếp, hoặc do tài xế điều khiển xe vi phạm luật giao thông gây ra tai nạn.
- Công ty bảo hiểm: Đơn vị nhận tiền phí bảo hiểm từ chủ hàng. Đơn vị này có nghĩa vụ thanh toán tiền bồi thường khi nguyên nhân làm hỏng hàng hóa thuộc về các sự cố khách quan trên đường đi như cháy nổ phương tiện, thiên tai, hoặc tai nạn giao thông do phương tiện khác đâm vào.
Khi có thiệt hại tài sản thực tế xảy ra trên đường, cơ quan công an hoặc nhân viên giám định sẽ đến kiểm tra và lập biên bản xác nhận nguyên nhân. Dựa vào nguyên nhân ghi trong biên bản hiện trường, chủ hàng sẽ xác định được nhà xe hay công ty bảo hiểm là đơn vị có trách nhiệm chuyển khoản thanh toán tiền bồi thường.
Theo quy định pháp luật, chủ hàng chỉ nhận được số tiền bồi thường cao nhất bằng với đúng giá trị thực tế của phần hàng hóa bị hỏng. Chủ hàng không được phép yêu cầu nhận tiền đền bù cùng lúc từ cả nhà xe và công ty bảo hiểm cho một thiệt hại.
Trách nhiệm đền bù tài sản của nhà xe vận chuyển
Nhà xe là đơn vị trực tiếp nhận hàng, xếp hàng lên xe và điều khiển phương tiện trên đường. Trách nhiệm của nhà xe được xác định dựa trên mức độ hoàn thành các công việc vận hành này.
Các trường hợp nhà xe bắt buộc phải bồi thường
Nhà xe phải dùng tiền của mình để đền bù cho chủ hàng khi nguyên nhân hư hỏng tài sản xuất phát từ lỗi chủ quan của nhân viên lái xe hoặc nhân viên bốc xếp. Các lỗi này bao gồm:
- Thùng xe bị thủng dột, không được che chắn kín khiến nước mưa chảy vào làm ướt hàng hóa.
- Nhân viên bốc xếp ném mạnh tay, xếp hàng nặng đè lên hàng nhẹ làm thùng carton bị bẹp, hàng bên trong bị vỡ.
- Tài xế lái xe vượt quá tốc độ quy định, phanh gấp hoặc không tuân thủ luật giao thông gây ra tai nạn làm lật xe.
- Hàng hóa bị mất cắp do tài xế không khóa kỹ thùng xe khi dừng đỗ tại các trạm nghỉ dọc đường.
Các trường hợp nhà xe được miễn trừ trách nhiệm
Nhà xe sẽ không phải đền bù thiệt hại nếu chứng minh được nguyên nhân hư hỏng không do lỗi của họ. Các trường hợp miễn trừ thường gặp là:
- Chủ hàng tự đóng gói hàng hóa sai quy cách, sử dụng vỏ hộp quá mỏng cho mặt hàng dễ vỡ.
- Sản phẩm bên trong bị hỏng do đặc tính tự nhiên (ví dụ: trái cây tự chín và hỏng do thời gian lưu thông bình thường).
- Xe gặp tai nạn do lỗi trực tiếp từ phương tiện khác đâm vào, được cơ quan công an kết luận bằng văn bản.
- Xảy ra các tình huống thiên tai như động đất, lũ lụt, sạt lở đất làm xe bị mắc kẹt hoặc hư hỏng.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của công ty bảo hiểm
Công ty bảo hiểm là đơn vị nhận tiền phí bảo hiểm từ chủ hàng để san sẻ rủi ro tài chính khi xảy ra các sự cố ngoài ý muốn.
Căn cứ chi trả tiền bảo hiểm
Khác với nhà xe đền bù dựa trên lỗi chủ quan, công ty bảo hiểm đền bù dựa trên các rủi ro khách quan đã được ghi rõ trong danh mục của hợp đồng bảo hiểm. Khi xảy ra các rủi ro như cháy nổ xe, thiên tai, sập cầu, hoặc tai nạn giao thông nghiêm trọng làm hỏng toàn bộ hàng hóa, công ty bảo hiểm sẽ đứng ra chi trả số tiền thiệt hại cho chủ hàng.

Trong trường hợp sự cố do lỗi của nhà xe gây ra (ví dụ: lật xe do tài xế), nếu chủ hàng đã mua bảo hiểm, công ty bảo hiểm vẫn sẽ tiến hành bồi thường tiền cho chủ hàng trước. Sau đó, theo quy định pháp luật (quyền thế quyền), công ty bảo hiểm sẽ làm việc trực tiếp với nhà xe để thu hồi lại khoản tiền đó.
Giới hạn bồi thường theo hợp đồng
Công ty bảo hiểm chỉ đền bù tối đa bằng với giá trị hàng hóa đã được kê khai và xuất hóa đơn. Họ sẽ cử nhân viên giám định đến kiểm tra thực tế để xác định số lượng hàng hóa bị hỏng là bao nhiêu phần trăm, từ đó tính ra số tiền cần chuyển khoản đền bù chính xác. Nếu chủ hàng khai báo sai giá trị thật để giảm tiền phí mua bảo hiểm, công ty bảo hiểm chỉ đền bù theo tỷ lệ đã đóng phí.
Cách xác định nhanh đơn vị chịu trách nhiệm khi có sự cố
Để xử lý sự cố nhanh gọn, bạn cần thực hiện theo các bước kiểm tra thực tế sau:
- Yêu cầu tài xế chụp ảnh, quay video hiện trường sự cố và báo ngay cho cơ quan công an địa phương để lập biên bản nguyên nhân.
- Kiểm tra lại hợp đồng vận chuyển ký với nhà xe xem điều khoản đền bù quy định như thế nào.
- Liên hệ ngay với nhân viên công ty bảo hiểm (nếu có mua) để họ mở hồ sơ xác minh thiệt hại.
- Nếu lỗi do thao tác cơ bản của nhà xe, yêu cầu nhà xe đền bù trực tiếp. Nếu tổn thất lớn và do rủi ro khách quan, gửi hồ sơ yêu cầu công ty bảo hiểm giải quyết.

Quy định về trách nhiệm bồi thường tại Việt Đức Trans
Khi khách hàng sử dụng dịch vụ vận tải tại Việt Đức Trans, mọi trách nhiệm về tài sản đều được chúng tôi ghi rõ trong bản hợp đồng vận chuyển. Chúng tôi thực hiện quy trình đối chiếu số lượng và chất lượng vỏ hộp ngay từ khi nhận hàng.
Nếu hàng hóa bị móp méo, thất lạc do lỗi sắp xếp hoặc điều khiển phương tiện của nhân viên Việt Đức Trans, chúng tôi sẽ căn cứ vào hóa đơn mua bán của khách hàng để tiến hành chuyển khoản bồi thường đúng 100% giá trị thiệt hại. Đối với các đơn hàng lớn có mua bảo hiểm, chúng tôi sẽ phối hợp cung cấp đầy đủ hình ảnh, bằng chứng và biên bản giao nhận để khách hàng hoàn thiện hồ sơ nhận tiền bồi thường từ công ty bảo hiểm trong thời gian ngắn nhất.
Tổng kết
Việc phân biệt trách nhiệm của nhà xe và công ty bảo hiểm giúp chủ hàng biết chính xác mình cần liên hệ với ai và chuẩn bị giấy tờ gì khi lô hàng gặp sự cố. Để bảo vệ tài sản tốt nhất, bạn cần chọn đơn vị vận tải có hợp đồng minh bạch và luôn cân nhắc mua bảo hiểm đối với những sản phẩm có giá trị cao.
Hãy liên hệ với Việt Đức Trans qua số điện thoại trên website để được tư vấn các điều khoản vận chuyển và quy định bồi thường hàng hóa rõ ràng nhất.
